Woordvoering Statencommissie Mohn Baldew Begroting 2021

De Statencommissie behandelde vandaag de Provinciale Begroting voor het jaar 2021. Mohn Baldew voerde namens onze fractie het woord. 

We leven in een bijzondere tijd, een tijd waarin de coronacrisis doordendert en gemeenten in de provincie Groningen het financieel zwaar hebben. Een tijd waarin mensen zich meer zorgen maken over de toekomst. De werkgelegenheid staat onder druk en de werkloosheid loopt op. De armoede neemt weer toe. En veel sportclubs, theaters, cultuurinstellingen en andere belangrijke lokale voorzieningen hebben het moeilijk. We vinden het belangrijk dat de provincie blijft investeren in werk en leefbaarheid.

Met deze begroting scheppen we verwachtingen. Kunnen we deze verwachtingen in het licht van de actualiteit waarmaken? We zien bij twee programma’s, namelijk bij economie en cultuur & maatschappij dat het college aangeeft dat streefresultaten ook afhankelijk zijn van de effecten van de coronacrisis en het beleid van andere overheden.

We vinden het een goede zaak dat de provincie daar oog voor heeft. Maar, we vragen ons af of de coronacrisis en de financiële positie van de gemeenten ook andere beleidsterreinen van de provincie kunnen raken. Graag zouden we, voor zover mogelijk, nu een beeld willen hebben over de impact van de coronacrisis en de financiële positie van de gemeenten op de ambities van de provincie.

Daarom hebben we de volgende vragen aan het college:

⁃ Hoe schat het college de impact van de coronacrisis  op de kerntaken van de provincie en diverse beleidsterreinen van de begroting?

⁃ En wat is het effect van de financiële positie van gemeenten op ambities van de provincie in 2021?

Voorzitter, veel Groningse gemeenten hebben het financieel zwaar erg zwaar. We zien dat het college ervan uitgaat dat nul gemeenten onder preventief toezicht gaan vallen. We snappen dit streven, echter vragen ons af hoe realistisch dit is? Wat is de inschatting van het college? En wat is het signaal wat je aan de gemeenten afgeeft?

Kwaliteit van de meerjarenbegroting

De meerjarenbegroting is sluitend en is ruim acht miljoen hoger dan bij de kadernota is geprognosticeerd. Onze vraag is of dit bedrag of een deel hiervan reeds bij de kadernota had kunnen worden ingeschat. Dit had op dat moment onze kaderstellende rol kunnen versterken. Graag een antwoord.

Ook zien we bij deze begroting 2021 dat we het jaar 2020 met een nul resultaat gaan afsluiten. We begrijpen dat dit gebruikelijk is, echter is het niet reëel. Zo zijn we bij de begroting 2019 is uitgegaan van een rekeningsresultaat van 0 en een kleine twee maanden verder was het resultaat ruim 15 miljoen euro. Voorzitter, als we geen goede inschatting kunnen geven van het resultaat in het lopende jaar, hoe kunnen we in het lopende jaar inschattingen maken van de resultaten van de jaren daarna in de meerjarenbegroting?

Voorzitter, graag zouden we willen weten wat het college verwacht dat het resultaat 2020 wordt en indien dit positief is, zouden we een deel van dit bedrag willen reserveren voor de aanpak van corona. We pleiten voor een realistische inschatting van de meerjarenbegroting bij de kadernota en een realistische inschatting van het rekeningsresultaat van het lopende jaar bij de begroting en de kadernota. Dit zou in onze ogen de kwaliteit van de meerjaren begroting kunnen vergroten. Graag een reactie hierop van het college.

Economie en werk

Voor de PvdA is werk belangrijk. Werk kunnen we niet creëren zonder een goede economie en goed ondernemerschap. We vinden het goed dat het college zich inzet voor een toekomstbestendige economie en hierbij de arbeidsmarkt niet uit het oog verliest. Daarbij vinden we het een goede zaak dat het college zich inzet in scholing, een leven lang ontwikkelen, aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt en het vergroten van kansen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. We vragen ons af wat de impact van de coronacrisis op het ondernemerschap in de provincie Groningen? Graag een antwoord van het college, voor zover mogelijk.

We kijken uit naar het Uitvoeringsprogramma Groningen@Work. We begrijp dat dit in de basis compleet is. Onze vraag is, wat houdt dit in?  En hoe wordt hierin rekening gehouden met de effecten van de coronacrisis op de economie en werkgelegenheid? Gaat het college ook passende maatregelen in het uitvoeringsprogramma opnemen?

Graag zouden we elke kwartaal een update willen ontvangen van de sociale economische ontwikkelingen als gevolg van de coronacrisis en de mate waarin het uitvoeringsprogramma Groningen@Work effect sorteert. Kan het college dit toezeggen?

We kijken uit naar de Visie Vrije Tijdseconomie Provincie Groningen 2021-2030. Deze, nog verder te ontwikkelen sector, kan voor meer banen zorgen, iets wat we in deze provincie hard nodig hebben. Kan het college toezeggen dat deze visie nog in december dit jaar in de Staten wordt behandeld?

Effect coronacrisis en positie op Economie en Werk

Het college geeft aan dat veel resultaten op het gebied van economie en werk ook afhankelijk zijn van andere overheden en de effecten van de coronacrisis. Gezien de financiële positie van gemeenten kunnen gemeenten wellicht niet allemaal meedoen met het meefinancierden van projecten ten behoeve van de versterking van de duurzame groei van de economie en werkgelegenheid in de provincie. Hoe schat het college dit risico in en ziet het college mogelijkheden om dit risico te beheersen?

Voor de corona-aanpak hebben we een bedrag van 11,5 miljoen beschikbaar gesteld. Dit om de pijn in diverse sectoren te verzachten. Nu de coronacrisis doordendert, is onze vraag of niet verstandig is het bedrag van 10 miljoen euro te budgetteren voor de vrijetijdseconomie, cultuur en maatschappij, omscholing, digitalisering en verduurzaming. Zo kan taakstellend én taakgericht gewerkt kan worden om de effecten van de corona in deze gebieden aan te pakken. En ziet het college, nu de coronacrisis aanhoudt, de omvang van dit bedrag als toereikend?

Als we over werk hebben, is het ook goed te noemen dat de het college in goed overleg met CMO STAMM invulling heeft kunnen geven aan enerzijds de bezuiniging en anderzijds de zachte landing. Door middel van opdrachten uit de provincie en vrijvallende middelen is de zachte landing ingezet. Hiermee is de werkgelegenheid grotendeels behouden en heeft CMO STAMM meer tijd zich voor te breiden op de nieuwe situatie.

Stamkapitaal

Provinciale Staten heeft bij de behandeling van de kadernota de wens geuit om een ideale omvang van het stamkapitaal te bepalen. We juichen toe dat het college de Staten hierbij betrekt. Hiermee geeft het college blijk de wens van de Staten serieus te nemen. Echter merken we dat de ideale omvang nog niet is bepaald en het college de rentebaten van 3.1 miljoen euro op de lening aan Enexis toevoegt aan het stamkapitaal. En dit roept verwarring bij mij op. Hoe kun je met elkaar afspraken maken over de ideale omvang van het stamkapitaal en vooruitlopen hierop alvast geld toevoegen aan het stamkapitaal?

We zouden het netjes vinden als dit bedrag eerst zou worden toegevoegd aan de algemene reserve en in de begroting een contingente afspraak wordt gemaakt, dat wanneer de ideale omvang hoger uitvalt dan de huidige omvang, de rentebaten van de algemene reserve overgeheveld worden naar het stamkapitaal. Zou het college kunnen toelichten waarom u dit niet doet?

Bovendien zou de rente van het stamkapitaal vanaf 2021 sowieso ten gunste van de algemene reserve vallen. Ook dient de rente op de lening aan Enexis als compensatie voor het wegvallen van het dividend. Dit maakt  logischer de rentebaten ten gunste van de algemene reserve te laten vallen dan ten gunste van het stamkapitaal. Graag een antwoord van het college.

Auditcommissie

De Provincie Groningen heeft nog geen auditcomittee. Voor de provincie kan een auditcommitee een belangrijke rol spelen in de versterking en facilitering van de controlerende en kaderstellende taak van de Staten. De gemeente Groningen heeft en auditcomittee. Ook een aantal provincies hebben een auditcomittee. Wil het college onderzoeken of en in hoeverre een auditcommissie van toegevoegde waarde kan zijn voor de versterking en facilitering van de kaderstellende en controlerende taak van de Staten van de provincie Groningen.